اهمیت منطقه خاورمیانه سبب شده است تا تحولات آن به سرعت در سایر مناطق جهان بازتاب داشته باشد. آخرین نوع از این تحولات نیز جنبش های مردمی در جهان عرب می باشد. در دو دهه گذشته، استادان و صاحبنظران و برخی مراکز پژوهشی و نشریات تخصصی در ایران نیز به مطالعه و تحلیل مسائل خرد و کلان منطقه خاورمیانه پرداختهاند، و در کنار آن، دورههای تحصیلات تکمیلی برای مطالعات خاورمیانه راهاندازی شده است. همچنین آثار مربوط به این حوزه، اعم از تالیف و ترجمه، در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته است. در نتیجه میتوان ادعا کرد که خاورمیانهشناسی در ایران، بهخصوص در دانشگاهها و مراکز پژوهشی کشور، نسبت به پیش از انقلاب اسلامی جدیتر گرفته شده است، هرچند تا نقطه مطلوب؛ یعنی شکلگیری و تثبیت یک سنت مستحکم علمی در این زمینه، هنوز فاصله زیادی باقی است.
ضرورت بررسی وضعیت مطالعات خاورمیانه در ایران و آسیبشناسی این وضعیت، انجمن علوم سیاسی ایران و پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه را بر آن داشت تا برگزاری همایشی مشترک را با عنوان «مطالعات خاورمیانه در ایران» برنامهریزی کنند. دستاندرکاران این همایش امیدوارند این نشست علمی و تخصصی، با توجه به جایگاه بیبدیل ایران در منطقه، درآمدی مناسب برای بهبود وضعیت آموزشی و پژوهشی مطالعات خاورمیانه باشد.
سخنرانان:
دکتر کاظم سجادپور (دانشیار دانشکده وزارت امور خارجه): وضعیت مطالعات خاورمیانه در ایران
دکتر ابراهیم متقی (استاد دانشگاه تهران): نگرشهای مختلف مطالعات خاورمیانه در ایران
دکتر کیهان برزگر (استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات و رئیس پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه): اهمیت مطالعات خاورمیانه در روابط بینالملل
دکتر امیرمحمد حاجییوسفی (دانشیار دانشگاه شهید بهشتی): اسرائیلشناسی در ایران
دکتر علیرضا سلطانی (استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهرانمركزی): مطالعات اقتصادسیاسی و توسعه خاورمیانه در ایران
دکتر قدیر نصری (استادیار دانشگاه تربیت معلم): آسیبشناسی خاورمیانهپژوهی در ایران: نقد پنج رهیافت، طرح یك الگو
نقد و بررسی توسط:
دکتر شجاع احمدوند، استادیار دانشگاه علامه طباطبائی
دکتر سیدعبدالامیر نبوی، استادیار پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
بخش پایانی همایش به ارائۀ نقد و نظرات آزاد استادان، پژوهشگران و دانشجویان حاضر اختصاص خواهد داشت.
زمان: پنجشنبه اول دی ماه 1390، ساعت 15 تا 19
درج شده در تاریخ دوشنبه 21 آذر 1390
طبقه بندی: نقد، نظر و بررسی، گفتگو و هم اندیشی، اخبار، عمومی،
برچسب ها: انجمن علوم سیاسی ایران، خاورمیانه، خاورمیانه پژوهی در ایران، پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه،
چکیده:
از اواخر سال 2010 در خاورمیانه و شمال آفریقا و در جهان عرب جریان هایی آغاز شده، که برخی از آنها به وقوع انقلاب در کشورهایی مانند تونس، مصر و لیبی انجامید و در برخی کشورها مانند یمن و بحرین، در حال وقوع و شکل گیری است. این موضوع توجه بسیاری از صاحب نظران و تحلیل گران در داخل و خارج منطقه را به خود معطوف داشته است؛ این تحولات دومینووار که از آن تحت عنوان «بهار عرب» یاد می شود، برای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، و بر روی تمامی کشورهای منطقه از جمله ایران، می تواند پیامدهای بلندمدتی داشته باشد. این تأثیرات شاید در کوتاه مدت چندان ملموس و محسوس نباشد، ولی در درازمدت تأثیرات گسترده ای بر کل منطقه خواهد گذاشت که این مسئله، خود گواه اهمیت این جنبش ها و تحولات است. براین اساس مقاله حاضر، با روش توصیفی- تحلیلی، به بررسی وجوه مختلف تشابه و تفاوت این جنبش ها در خاورمیانه، نحوه برخورد کشورهای مربوطه با آنها، نقش قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای در برخورد با این جنبش ها و آینده شناسی این جنبش ها می پردازد. دموکراسی خواهی، مشکلات اقتصادی، نبود عدالت اجتماعی، حکمرانی بد، خفقان سیاسی، شکاف طبقاتی و نقش جوانان، زنان و رسانه های نوین از جمله عواملی هستند که در شکل گیری بهار مؤثر بوده اند. البته باید توجه داشت که میزان تأثیر هر کدام از این عوامل، نحوه برخورد حکومت ها با این جریانات و شکل مقاومت و اعتراض، در کشورهای مورد بررسی یکسان نبوده است، که پژوهش حاضر به این موضوع و سایر موارد تشابه و تفاوت این تحولات نیز می پردازد.
واژگان کلیدی: جنبش های عربی، جهانی شدن، خاورمیانه، دموکراسی خواهی، رسانه های نوین.
ادامه مطلب
درج شده در تاریخ پنجشنبه 21 مهر 1390
طبقه بندی: مقالات،
برچسب ها: جنبش های عربی، جهانی شدن، خاورمیانه، دموکراسی خواهی، رسانه های نوین،
