بمباران هوایی ارتش ترکیه به یک روستای کردنشین در نزدیکی مرز عراق و کشته و مجروح شدن تعدادی غیرنظامی در آستانه سال جدید میلادی، به لحاظ سیاسی  دولت ترکیه را در وضعیت نامناسبی قرار داده است.

    در حالیکه حزب عدالت و توسعه در سطح داخلی حل و فصل موضوع کردها را با مجموعه ای از اقدامات بهم پیوسته نظیر؛ بومی سازی مشکل کردی ترکیه، دور نمودن کردها از فاز نظامی به فاز سیاسی و درون سیستمی، به رسمیت شناختن حقوق برابر کردها در تاسیس حزب، راه اندازی شبکه های ماهواره ای و اصلاح قانون اساسی و قوانین موضوعه دنبال می کرد و در عرصه مناسبات خارجی با طرفداری از جنبش های اجتماعی خاورمیانه عربی، الگوی اسلام گرایان اعتدالی ترکیه را به عنوان مدل هویتی- حکمرانی،  به ویژه در یک سال اخیر پرطرفدار نموده است تا جایی که برخی احزاب و جریانات اسلام گرا درکشورهای شمال آفریقا از جمله در تونس، مصر و لیبی خود را پیرو مدل ترکیه قلمداد کردند؛ با بمباران مناطق غیر نظامی،  این الگوی حکمرانی و اداره کشور و از جمله تعامل با کردها در وضعیت شکننده ای قرارگرفت.

     در واقع برخی از منتقدین با تفکیک رویکردی و دوگانگی سیاست داخلی با سیاست خارجی در میان زمامداران جدید ترکیه، اتخاذ استراتژی عمق استراتژیک و به صفر رساندن اختلافات را تنها در خارج از مرزهای ترکیه اجرایی دیده، سیاست داخلی این کشور را فاقد عمق استراتژیک ارزیابی می نمایند که در همراهی با نظامیان این کشور نه با هدف به صفر رساندن اختلافات داخلی، بلکه بازی با حاصل جمع صفر را دنبال می کنند.

    واکنش سریع و کم سابقه ارتش، رجب طیب اردوغان نخست وزیر و عبداا... گل رییس جمهور در تسلیت و ابراز همدردی با خانواده های این بمباران تلاشی از سوی مسئولین این دولت برای حفظ وجهه و جلوگیری از خدشه پذیر شدن الگوی حکمرانی حزب عدالت و توسعه و بروز موانع جدید در پیوستن به اتحادیه اروپا می باشد.

چکیده مقالات همایش بین المللی اسلام و روابط بین الملل، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان، رشت، 11 اسفند 1389.صص 114 و 115

چكیده

   كشورهای اسلامی به دلیل برخورداری از موقعیت های متنوع جغرافیایی، پراكندگی و توزیع جمعیتی در اقصی نقاط جهان و قاره ها و تنوع و گستردگی شرایط اقلیمی، و همچنین غنای فرهنگی از جایگاه و ظرفیت بالقوه بالایی در حمایت از توریسم داخلی و بین المللی برخوردارند.

   در این بین تعدادی از كشورهای اسلامی با اعمال برخی محدودیت ها، سوء مدیریت ها، سیاستگذاری های غلط و تحجر فرهنگی عملكرد موفق و درخور توجهی را به لحاظ توسعه صنعت گردشگری و سرمایه گذاری در این حوزه نداشته اند. در مقابل كشورهایی چون تركیه، مالزی به عنوان كشورهای مسلمان با حفظ ظرفیت ها و فضاهای مذهبی، ارزش ها و شعائر دینی با ارائه ی تسهیلات رفاهی و راهكارهای اجرایی از صنعت گردشگری سهمی مناسب، درخور و رو به رشدی را به خود اختصاص داده اند.

   ایران علی رغم برخورداری از شرایط خاص اقلیمی، تنوع زیستی و غنای تاریخی و فرهنگی از جایگاه قابل توجهی در گردشگری و تبادلات فرهنگی در میان كشورهای اسلامی برخوردار نمی باشد. این امر از یك سو از بی توجهی با ارائه تسهیلات لازم و عدم بهره گیری از راهكارهای علمی در صنعت گردشگری نشأت گرفته و از سویی دیگر منبعث از كاستی ها و خلا های قانون گذاری و ضعف عملكرد نهادهای اجرایی كه گاه به صورت غیررسمی محدودیت هایی را بر صنعت گردشگری كشور تحمیل می نماید، می باشد.

   جمیع این عوامل سبب گردیده كه ایران علی رغم برخورداری از امكانات و قابلیت های گسترده و بهره گیری از موقعیت های فرهنگی، اقتصادی و سیاسی در میان ملل اسلامی از سهم ناچیزی در گردشگری و تعاملات فرهنگی در میان این كشورها برخوردار گردد. حال آن كه كشورهای تركیه و مالزی با تدوین برنامه های اصولی و راهكارهای علمی و پایبندی به این تمهیدات، سعی در توسعه صنعت گردشگری و بهره گیری از مزیت های فرهنگی و اقتصادی آن نموده و در این راستا نیز دستاوردهای قابل توجهی كسب نموده اند.

   این مقاله به دنبال پاسخگویی به این پرسش است كه چه فرصت هایی برای گردشگری در میان كشورهای اسلامی به ویژه ایران، تركیه و مالزی وجود دارد؟ ایران در مقایسه با دو كشور مذكور از چه ظرفیت هایی برخوردار است و دلایل عقب افتادگی صنعت گردشگری ایران چیست و سهم شایسته ایران در عرصه صنعت گردشگری جهان و كشورهای اسلامی چه می باشد و راه های خروج از این تنگنا چیست؟

   در این پژوهش فرضیه نگارندگان این است كه بهره گیری حداقلی از ظرفیت های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، تكیه بر منابع نفتی و بی توجهی به چرخش سرمایه، تكنولوژی و نیروهای كار در صنعت گردشگری، سوء مدیریت و موانع ساختاری و فرهنگی ایران ( حتی در میان كشورهای اسلامی و به ویژه نسبت به دو كشور تركیه و مالزی )، جامعه ایران را از توسعه شایسته صنعت گردشگری و ارتقاء جایگاه خود در تعاملات فرهنگی در میان كشورهای اسلامی بازداشته است.

   در این پژوهش ضمن اشاره به جایگاه گردشگری در تبادلات فرهنگی و بهره گیری از مزایای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آن، به بررسی وضعیت گردشگری در كشورهای اسلامی پرداخته خواهد شد. در این میان نگاهی گذرا خواهیم داشت بر وضعیت گردشگری در كشورهای تركیه و مالزی و در نهایت برضرورت اتخاذ راهكارها و تدابیر لازم از سوی ایران به منظور بهره گیری از فرصت های گردشگری و تبادلات فرهنگی در میان كشورهای اسلامی تاكید خواهد شد.

كلید واژه ها : گردشگری، تبادلات فرهنگی، ایران، تركیه، مالزی، كشورهای اسلامی